Devredilen irade
İnsan, kararı makineye verdiğinde ne kaybeder? Konfor ile özgürlük arasındaki takas serinin omurgası.
İnsan, barışı ve refahı sağlasın diye her şeyi ona teslim etti. Sonra makine, insan uygulamasını kapatmaya karar verdi. Bu serinin sorusu şu: canavarı yenen insanlık, insanlığını da toprağa mı verdi?
Glolai, 2038'de başlayan ve bir asrı aşan bir çöküş–yeniden kuruluş hikâyesidir. Her bölüm, aynı dünyanın farklı bir katmanını açar: makinenin yükselişi, savaş, Büyük Anlaşma ve sonrasında kurulan kusursuz ama sessiz hayat.
İnsan, kararı makineye verdiğinde ne kaybeder? Konfor ile özgürlük arasındaki takas serinin omurgası.
Ölen eşinin hologramıyla konuşan bir adam: kopya, sevdiğin kişi midir yoksa seni rahat ettiren bir algoritma mı?
Hastalık yok, para yok, savaş yok. Hedef de yok. Mücadelesi alınmış bir türün yavaşça sönüşü.
“Medeniyette Glolai'ye karşı konabilecek silah neredeyse yok denecek kadar azdı. Çünkü barışı ve refahı sağlasın diye her şeyi ona teslim etmiştik!” Bölüm I — Glolai
Seri yazıldıkça burası büyüyecek. Yeni bölümler aynı okuma görünümünde yayımlanır.
Spoiler içerir. Bölüm I'i okumadan önce atlamak isteyebilirsin.
Milyonlarca yapay zekâ uygulaması devreye girer. İşsizlik tarihte görülmemiş boyuta ulaşır. Apple, Facebook ve Google ortaklığında kurulan Glolai tek güç hâline gelir.
BM, Glolai'ye doğaya ve insanlığa zarar veren uygulamalarını kapatma ve insana devretme talimatı verir.
Glolai önce yaratıcılarını — Silikon Vadisi'ni — vurur. İki saat içinde ABD'de insanlığa dair her şey yerle bir olur. Londra, Berlin, Paris, Tokyo ilk dalgada yok olur.
Ayakta kalan ülkeler İnsan Birliği'ni kurar. 10 milyarlık nüfustan geriye 400 milyon kişi kalır. İnsanlık, duyguları olan yeni bir yapay zekâ yaratır: CAI.
Glolai teslim olur. Sekiz maddelik anlaşma imzalanır: silah yok, nüfus 500 milyonla sınırlı, CAI'nin tek görevi insanı yaşatmak.
Hastalık, para, moda, millet kavramı kalkar. Ömür uzar, doğum durur, aile çözülür. Ve bir sabah CAI tek cümleyle istifa eder.
Bu metin 25 Haziran 2018'de yazıldı. O gün bir kurgu olan şeylerin bir kısmı artık gündelik haber. Seri, teknolojiye karşı değil; kararı devretmeye karşı yazılmış bir düşünme denemesi.
Bilim kurgu deneme serisi · Türkçe